“Herkes tarafından kabûl edilen bir haksızlığa isyan etmek kolay mı?..”
“Okuyucu tedirgin olmaktan haz etmez. Tarihte aradığı, ezelden beri bildiği saçmalıklardır. Onu aydınlatmaya kalkmak, gururunu incitmek ve öfkelendirmektir. Sakın ha! Böyle bir hadnaşinaslığa yeltendiniz mi çığlığı basacaktır: 'Mukaddeslerimizi ayaklar altına alıyor...”
Cemil Meriç, Mağaradakiler'i “bitirirken;” Anatole France'tan yaptığı bu alıntıyla müphem bir hulâsaya girişerek, “kitapları -kıyasen- tersten okuyan bir kültürün çocuklarını” gerçeğin ters yüz edilmeye müsait tabiatı hakkında uyarıyor. Bu uyarı, en sonda olsa da aslında köprüden önce son uyarı olmak mahiyetini taşıyor: Ki, “ayaklar altına alınan mukaddeslerimizin” ne olduğunu, Mağaradakiler'i bitirirken belki fark edebileceğimiz “mağaramızdan” çıkarak düşünebilelim...
Yazının Devamı: http://okudumyazdim.net/magaradakiler-ham-ama-durust-bir-magnum-opus